Gebergten

gebergtenDe gebergten en zijn vegetatie zones die we tegen komen bij het beklimmen van een berg. Zijn vooral en na genoeg dezelfde als die welke we ontmoeten bij het reizen van de evenaar naar de pool. Vooral de rijk en gevarieerd laag land bos gaat over in donker naald woud. En vervolgens komen we terecht in open gras landen Maar ook heide velden. Om ten slotte te eindigen te midden van kale rotsen en ijs.

Vooral de rijk en gevarieerd laag land bos gaat over in donker naald woud. En vervolgens komen we terecht in open gras landen Maar ook heide velden. Om ten slotte te eindigen te midden van kale rotsen en ijs.

De lucht van de gebergten

gebergten sneeuwTerwijl de Bergketens bepalen voor het klimaat van uitgestrekte gebieden. Door dat ze steil op rijzen gebergten buigen. Ze de stroom vochtige lucht op waarts. De lucht condenseert bij het op stijgen. En op de hellingen aan de loef zijde valt regen. De hellingen en het land aan de lijzijde zijn veel droger. Deze liggen in de zogenaamde regen schaduw.

Van uit gestrekte gebieden. Door dat ze steil op rijzen gebergten buigen. Ze de stroom vochtige lucht opwaarts. De lucht condenseert bij het opstijgen. En op de hellingen aan de loef zijde valt regen. De hellingen en het land aan de lijzijde zijn veel droger. Deze liggen in de zogenaamde regen schaduw.

De bewoners van gebergten

De bergen bezitten een grote verscheidenheid aan biotopen. Ze worden net zo doel treffend van elkaar gescheiden door de om ringen de laag landen.  Zo als  eilanden gescheiden worden door de zee. En net zo als eilanden en stellen bergen harde eisen aan hun bewoners. Veel bergen worden bewoond door soorten die nergens anders voor komen. Terwijl van de naaste verwanten geïsoleerd op andere afgelegen pieken leven. Sommige soorten zijn zo sterk aan gepast aan het leven op grote hoogte. Dat ze nergens anders kunnen voor komen.

Berg toppen zijn eilanden in de lucht

gebergten boomBerg milieus zijn zo specifiek dat bergen even sterk verschillen van de om ringende laag landen net als eilanden van de oceanen. Zo als eilanden zijn het vooral genomen geen biotopen op zich. Maar milieus die een sterk gelijk schakelende in vloed op alle erop aanwezige biotopen uit oefenen.  Terwijl berg pieken van de noord pool tot de evenaar hebben meer met elkaar gemeen.

Dan de afzonderlijke berg pieken met de om ringen de laag landen.  Zo voor al bergen hebben een enorme in vloed op het klimaat en daar door op de verspreiding van de biotopen. Ze zijn de oorsprong van de meeste grote rivieren op aarde. En ze zijn verantwoordelijk voor het ontstaan van een aan tal dorre woestijnen.

De luchtstroom tussen de gebergte

Een lucht stroom die op een berg stuit wordt zo om hoog afgebogen. Tijdens het stijgen wordt de lucht gekoeld. Omdat koude lucht minder water damp kan bevatten dan warme lucht. Op die manier condenseert veel van het vocht en dus valt dan als regen neer.

De wind zijde van een berg is vaak erg nat maar ook begroeid met weelderig bos. Er ontstaan berg stromen die de drogere laag landen van water voor zien. Wanneer de stijgende lucht stromen de top bereiken hebben ze meestal al hun vocht verloren.

Andere zijde van de gebergte

gebergten steenDaar door is de lijzijde van de berg veel droger. De droogste maar ook dorste woestijnen in de wereld liggen in de luwte.  Vooral van hoge berg ketens zo als de Andes en de Himalaya. Eeuwige sneeuw bedekt de ontzag wekkende pieken van de berg van de Himalaya. Dit gebergte herbergt een rijke avifauna met veel unieke soorten. Zelfs op hoogtes van 5000 meter en meer komen veel vogels voor.

In de voeding stoffen cycli spelen vulkanische bergen een hoofd rol. Uitbarstingen waar bij hete gassen vrij komen zijn een belangrijke bron van atmosferisch stikstof maar ook zwavel. Het stof of de as en vooral de lava die tijdens vulkaan uit barstringen uit gespuwd worden. En zo brengen mineralen in de biosfeer. Door hun effecten op het klimaat en ook op de samen stelling van de atmosfeer.

Ook als mede op de bodem gesteldheid hebben de  bergen in verhouding tot de bescheiden oppervlakte. Die ze beslaan een buiten proportionele in vloed op de biosfeer. De berg kammen en ook de dalen zijn vooral sterk uit gesleten door de gletsjers van de ijs tijden. Op die manier domineren het Alpen reliëf. De klimaat omstandigheden variëren per plaats enorm. Waar door veel sterk gespecialiseerde planten en dieren gemeenschappen ontstaan zijn.

Levenszones van de bergen

De veranderende temperatuur maar ook regen val bij toe nemen de hoogte zijn. Er de oor zaak van dat er op een berg verschillende vegetatie zones voor komen. Hoe enorm de in vloed van het klimaat op de vegetatie is. Wordt pas echt duidelijk bij de beklimming van een tropische berg.

Seizoensgevoelig

De bos aan de voet van de berg wijkt voor weelderig altijd groen bos. Die dus begroeid  zijn met mossen maar ook epifytische planten. Hoger op maakt de scherpe kou boom groei onmogelijk. Hier vinden we even eens het montane gras land. Er groeien enorme houtige heide planten in bizarre vormen als mede reusachtige kruis kruiden. Zo als de lobelia’s en ook andere planten van families die als bescheiden kruiden in het laag land veel meer bekend zijn.

Gebergten en zones

gebergten vogelIn veel op zichten zijn de vegetatie zones op een berg gelijk aan de vegetatie gordels die de aarde zelf om zomen. Op de top is er niets anders te vinden dan ijs en sneeuw en ook  kale rots. Net als aan de polen streken. Elke zone hoger op een berg vergt meer van zijn bewoners. Zeker dan die er onder en bezit ook minder levens vormen op de berg.

Veel planten dus ook zoogdieren zijn sterk aan gepast aan het leven in de bovenste zones van bergen. En hebben eveneens veel van deze aan passingen gemeen met soorten van de pool gebieden. De arctische en alpiene zones vereisen in feite zulke overeenkomstige aanpassingen dat ze vaak beschouwd worden als een afzonderlijke arctisch-alpiene biologische eenheid.

Vogels in de bergen

De aanpassingen gaan zo ver dat over leven in andere biotopen problematisch wordt. Ook ten aanzien van grote veranderingen in het biotoop zijn de dieren die in de bergen leven weinig flexibel.

Boven de 3000 m gaat de strook bamboe bos op Mount Kenia over in een in mist sluiers gehuld heide veld begroeid.  Zo als met cypers en beemd grassen en enorme heide struiken (Erica sp.). Waar van de takken bekleed zijn met mossen en ook  korstmossen. De rood kuif malachiet honing zuiger (Nectarinia johnstoni) is één van de vele vogelsoorten aan gepast aan het leven in de hoog gelegen heide zone van de Oost-Afrikaans bergen.